Door Remmelt Heltzel – De dag nadert voor Amerika. Op 8 november mogen de Amerikanen naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. Iedere dag lijkt de strijd tussen Hillary Clinton en Donald Trump heftiger en bizarder te worden. Precies op het moment dat je denkt: nu is er even rust in de tent, lekt er weer iets uit, of schreeuwt de een weer iets doms tegen de ander, waardoor het hele circus weer opnieuw begint. Zoals Hillary die, vrij vertaald, de helft van de Trumpsupporters “treurige sukkels” noemde. Of Donald Trump die, ook vrij vertaald, in 2005 in het inmiddels welbekende filmpje riep dat hij door zijn bekendheid vrouwen gewoon direct “bij de kut” kan grijpen.

Allemaal niet heel handig en deze uitspraken hebben zeker invloed op de peilingen. Wanneer het woord “peiling” valt, komt daarna vaak het woord “swing state”. Maar wat is een swing state in godsnaam en waarom zijn ze ook deze verkiezingen zo belangrijk?

“Swing state” is niet het onbedwingbare gevoel, dat je iedere vrijdagmiddag hebt na je laatste les Duits, om je schoolspullen weg te flikkeren en te gaan dansen. Dit zou namelijk betekenen dat mensen het woord ‘swingen’ nog gebruiken als synoniem voor dansen en dat doet gelukkig niemand.

Een swing state is een Amerikaanse staat waar de twee kandidaten nek-aan-nek gaan in de peilingen. Het Amerikaanse kiessysteem verschilt namelijk nogal van ons systeem. In Nederland breng je een stem uit, iedere partij krijgt het aantal zetels dat bij het aantal stemmen hoort en gefeliciteerd, confetti, taart.

In Amerika vertegenwoordigt iedere staat een bepaald aantal ‘punten’, in de vorm van kiesmannen. Als een kandidaat in een staat de meeste stemmen krijgt, dan wint diegene alle kiesmannen die de staat waard is. The winner takes it all. Een grote staat als California vertegenwoordigt 55 kiesmannen, veel meer dan bijvoorbeeld het dunbevolktere Alabama. Die moeten het doen met een magere 8 kiesmannen. Snelle rekenaars komen er achter dat je beter Californië kan winnen, dan zes keer Alabama. Uiteindelijk moet je als kandidaat de meeste kiesmannen winnen en dus niet de meeste stemmen of de meeste staten.

electoral_map_2012-2020-svg

Overzicht van het aantal kiesmannen dat elke staat oplevert.

Zowel de Republikein als de Democraten zijn altijd zeker van zo’n 200 kiesmannen, omdat een aantal staten altijd naar dezelfde partij gaan. De mensen daar zijn gewoon fan en lekker loyaal. In die staten wordt dus ook nauwelijks campagne gevoerd, want waarom zou je dat doen. De staten waarvan nog níet zeker is of ze naar de Democraten of de Republikeinen gaan, zijn veel belangrijker.

MAAR HÉ, IS DAT NIET VET ONEERLIJK?
Dus als je 49% van de stemmen krijgt in de staat Florida, waar ga je dan mee naar huis? Nou, niks dus. Misschien tickets voor een concert van Flo Rida als ‘ie in een goede bui is. Is dit systeem niet vet oneerlijk en gevaarlijk? Victor Vlam is Amerikakenner, voerde campagne voor Barack Obama en geeft jou en TMI het antwoord: “Ja, dat kan best oneerlijk zijn. Staten veranderen soms van partij, maar het zijn vaak dezelfde staten die swing states worden en dus doorslaggevend zijn.”

In het verleden heeft dit ook nog wel eens voor vreemde situaties gezorgd. In 2000 stonden Al Gore (Democraat) en George W. Bush (Republikein) tegenover elkaar in de presidentsrace. Al Gore won landelijk de meeste stemmen, maar het was nog niet duidelijk naar welke partij Florida zou gaan. “Die staat bepaalde toen letterlijk de presidentsverkiezingen. Uiteindelijk ging ‘ie met een minimale winst naar Bush.” Ik hoef je niet uit te leggen dat Al Gore hier behoorlijk van baalde, dit koste hem namelijk een presidentschap.

“Waarom doen die Amerikanen dan ook zo moeilijk?”, vraag je jezelf af. Geef gewoon de kandidaat met landelijk de meeste stemmen lekker dat Witte Huis. “Dat is lastig in zo’n groot land met meerdere staten. Ze zijn namelijk bang dat verkiezingen dan alleen nog maar om de staten met de grote steden gaat draaien, waar het makkelijk is om veel mensen tegelijkertijd te overtuigen. Nu hebben ook de kleine staten invloed.”

In welke staten het er nou écht om gaat spannen, dat lees je morgen! Bij TMI!