Als het aan staatssecretaris Sander Dekker ligt, moet het voor leerlingen van het vmbo makkelijker worden om door te stromen naar de havo. Volgens hem sluiten de twee niveaus niet goed aan op elkaar. En daar moet verandering in komen.

Maxime Vernooij

Loes (21) stapte een aantal jaar geleden, nadat ze eindexamen vmbo had gedaan, over naar de havo. “Ik had nog geen idee welke vervolgopleiding ik wilde doen. Leren ging me wel goed af en ik wilde graag nog verder,” vertelt ze. Maar dat ging niet helemaal zonder slag of stoot. “De doorstroom naar de havo ging moeilijker dan ik vooraf had gedacht. Ik had wel extra wiskundelessen gehad – dat was toen nog verplicht. Maar veel vakken hebben een hele andere aanpak en sluiten niet helemaal aan op de vakken van het vmbo.”

Pauline Meekels werkt als decaan. Op haar school stromen jaarlijks 8 tot 10 leerlingen door naar de havo. “Vaak omdat leerlingen nog niet weten wat ze moeten kiezen, anderen hebben een specifieke hbo-richting in gedachten,” vertelt ze. De school heeft een aantal eisen waaraan de leerlingen moeten voldoen. “Ze moeten minimaal een 6,8 gemiddeld staan. Daarnaast wordt er vanuit de lesgevers een advies gegeven. Na overleg met de teamleider en decaan van de havo, krijgt de leerling een positief of negatief advies.”

Maar op dit moment haalt ongeveer een kwart van de overstappers het niet. Volgens de staatssecretaris stellen scholen soms extra eisen aan de overstappers- bijvoorbeeld de extra wiskundelessen van Loes- maar sluiten die in de praktijk niet altijd aan bij de behoeften van de leerlingen. Bijvoorbeeld: een leerling die vmbo Zorg en Welzijn heeft gedaan en overstapt naar het havo-profiel Natuur en Gezondheid, kan het moeilijk krijgen bij het vak scheikunde, omdat hij dit vak nooit gehad heeft. En dat moet je dan wel opeens op 4-havo niveau kunnen. Dat is de omgekeerde wereld, vindt Dekker.



Om dit tegen te gaan heeft de staatssecretaris een nieuw wetsvoorstel ingediend: “Nu werpen scholen drempels op, terwijl we er juist voor zouden moeten zorgen dat we leerlingen bieden wat zij nodig hebben om te kunnen stapelen. Daarom gaan we nu in de wet regelen dat leerlingen die zeven vakken volgen, zonder extra voorwaarden naar de havo mogen.”

Volgens Meekels zal bij bepaalde vakken de overstap altijd groter zijn. “Maar de leerlingen die de overstap maken zijn vaak erg gemotiveerd en werken hard. Ze geven aan dat je gewoon vanaf het begin goed bij moet blijven en dat het dan best te doen is,” aldus de decaan.

Dekker wil dat de nieuwe wet in het schooljaar 2019-2020 in gebruik kan worden genomen. Tot die tijd gaat hij met scholen in gesprek om de drempels voor leerlingen die een overstap willen maken nu al te verlagen.

Loes heeft geen spijt gehad van haar keuze om naar havo te gaan. Haar tip voor jongeren die voor dezelfde keuze staan: “Ik denk dat het heel belangrijk is om een goede start te maken op de havo. Ik kan het iedere vmbo’er aanraden, mits je goede cijfers hebt.”