De verkiezingen zijn geweest en de uitslagen zijn bekend. Wij zetten hier de belangrijkste feiten en cijfers nog even voor je op een rijtje.

Femke Visser

Nederland ging afgelopen woensdag massaal stemmen. De totale opkomst was 80,8%, dit is sinds 1986 niet meer zo hoog geweest. Veel aandacht was er voor de jonge stemmers. Initiatieven zoals de Stembus hebben maandenlang jongeren opgeroepen om naar de stembus te gaan. Op verkiezingsdag was er zelf een speciaal 3FM-stembureau op Utrecht Centraal waar verschillende bekende DJ’s en artiesten te vinden waren. Uiteindelijk is 66% van de mensen tussen de 18 en 24 jaar gaan stemmen, not bad, maar dat is 4% lager dan in 2012. Opkomst tussen de 25 en 34 jaar was 82% tegenover 67% in 2012.

Heel lang bleef het spannend welke partij de grootste zou worden: de PVV, of toch weer de VVD? Met 33 zetels won de VVD van Mark Rutte voor de derde keer op rij toch de verkiezingen, met een ruime voorsprong op de partij van Geert Wilders, die de tweede plaats behaalde met twintig zetels. GroenLinks van Jesse Klaver wordt echter gezien als de grote winnaar van de Tweede Kamerverkiezingen. Zij wonnen ten opzichte van de verkiezingen in 2012 maar liefst tien zetels. Dat betekent dat zij nu veertien zetels hebben in de Tweede Kamer, hetzelfde aantal als de SP momenteel heeft.

Ook D66 en het CDA gaan nu gelijk op, met 19 zetels. De grote verliezer van de verkiezingen was toch wel de PvdA, zij gingen van 38 naar negen zetels. Ouch. De nieuwe partijen DENK van Tanahan Kuzu en Forum voor Democratie van Thierry Baudet mogen zich met drie en twee zetels voor het eerst bij de Tweede Kamer voegen. De Partij voor de Dieren en 50Plus hebben hun aantal zetels zien verdubbelen.

Allemaal leuk een aardig die feiten en cijfers, maar wat gaat dit nou eigenlijk betekenen? Omdat de VVD de winnaar is, mag Mark Rutte hoogst waarschijnlijk de coalitie vorm mag gaan geven. Hoe die coalitie er uit gaat zien is nog even de vraag, maar hier alvast een aantal opties:

Coalitie met VVD, GroenLinks, D66 en CDA

Dit zal waarschijnlijk de optie zijn waar het eerst over gesproken gaat worden. VVD (33 zetels), CDA (19 zetels), D66 (19 zetels) en GroenLinks (14 zetels). Of dit voor Rutte ook aantrekkelijk zal zijn is de vraag. GroenLinks is bijvoorbeeld voorstander van meer belasting, iets waar de VVD juist tegen is. Deze coalitie zou echter wel voor een ruime meerderheid in de Tweede Kamer zorgen, 85 tegen 65 zetels in de oppositie.

Coalitie met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie

Deze coalitie ziet er eigenlijk bijna hetzelfde uit als de vorige, alleen wordt GroenLinks dan vervangen door de ChristenUnie die vijf zetels hebben. Dit zou betekenen dat er slechts een meerderheid van één zetel zal zijn, en dat is in het verleden nog weleens mis gegaan. Wanneer twee van de Kamerleden dan uit de politiek stappen heeft deze coalitie al geen meerderheid meer. Ook is het nog maar de vraag of de D66 dit wel ziet zitten. Zij staan op punten als euthenasie en wietwetgeving namelijk lijnrecht tegenover de ChristenUnie.

Coalitie met VVD, CDA, D66, ChristenUnie en SGP

Met de SGP (drie zetels) erbij zou deze coalitie al een iets grotere meerderheid hebben. Aan de andere kant wordt zo’n samenwerking nog onaantrekkelijker voor de D66.

Coalitie met CDA, D66, GroenLinks, SP, PvdA en PvdD

De kans is heel erg klein dat er een samenwerking zonder de VVD zal worden gesmeed, maar als de onderhandeling lang gaan duren is dit misschien wel een optie. Dit zou betekenen dat Sybrand Buma van het CDA Minister-President zal worden.