Vera Bosch – “Bring back the death penalty!’’ Dat kopten advertenties in de vier grootste kranten van New York in 1989.  De oproep werd geplaatst door vastgoedmagnaat Donald Trump. Dit naar aanleiding van een gewelddadige verkrachting van een jogger in Central Park, waar vijf mannen van verdacht werden. Een paar jaar later werd de echte dader gevonden, de ‘Central Park Five’ bleken al die tijd onschuldig te hebben vastgezeten.

Bijna veertig jaar later is deze zaak nog steeds een issue bij de tegenstanders van Trump. Als het aan de Republikein had gelegen hadden deze onschuldige mannen op ‘death row’ gezeten. Tijdens zijn presidentscampagne heeft Trump dit misschien wel in zijn achterhoofd gehouden. Ondanks dat hij zich openlijk heeft uitgesproken over de straf, noemt hij het onderwerp nu de strijd tussen hem en Clinton heviger wordt nog maar zelden.

Eind 2015 sprak hij zich nog wel uit over het toepassen van de doodstraf, tijdens een evenement van de politievakbond. ‘’Iedereen die gepakt wordt voor het vermoorden van een politieman, politievrouw of politieofficier. Iedereen die een politieofficier vermoord, de doodstraf, dat gaat het gebeuren. Oke? Dit kan niet gebeuren, we kunnen dit niet laten gebeuren’’, aldus Trump.

Beide kandidaten proberen dit onderwerp in hun race naar het Witte Huis tamelijk stil te houden. Clinton die ook voorstander is van de straf verschilt hierover van mening met haar achterban. In juni publiceerde de Democratische partij nog een document waarin dit standpunt duidelijk werd. ‘We willen de doodstraf afschaffen’, zo schrijft het Democratisch Nationaal Comite in een rapport. ‘Het is gebleken dat de straf wreed is en een ongewone vorm van straffen. Hier is geen plaats voor in de Verenigde Staten’.

Clinton liet zich voor de zomer nog uit over het toepassen van de doodstraf op Dylan Rooff. De man die terecht staat voor het vermoorden van negen mensen in een kerk in Charleston. In dit specifieke geval vond Clinton de doodstraf een gepaste straf. Op de manier waarop misdadigers ter dood worden veroordeeld stelt Clinton haar kanttekeningen. Als senator co-sponsorde Clinton een wet die doormiddel van DNA-bewijs onterecht veroordeelde moest behouden voor de doodstraf.

Eerder dit jaar ontmoette Clinton een man die jaren onterecht ter dood veroordeeld was. Oog in oog met een slachtoffer van het Amerikaanse rechtssysteem nam de presidentskandidate een ander standpunt in: ‘Ik zal opgelucht kunnen ademhalen als het Supreme Court of de staten de doodstraf zouden afschaffen’.

Ondanks de verschillende signalen vanuit kamp Clinton zijn beide presidentskandidaten wel degelijk voorstanders van de doodstraf. Een kwalijk feit vindt Amnesty International, die wereldwijd strijd voor het afschaffen. ‘’Amnesty roept bij iedere presidentsverkiezing alle kandidaten op om de doodstraf af te schaffen op federaal niveau en dat zullen we nu ook weer doen’’, vertelt Ruud Bosgraaf van Amnesty Nederland.

Als we gaan inzoomen zien we dat er op statelijk niveau een verandering plaatsvindt. Steeds meer staten zien af van de straf, de staat Delaware was in augustus de negentiende staat die de doodstraf afschafte. De afgelopen jaren hebben de minste executies ooit plaatsgevonden sinds de invoering van de straf. Een trend die ook bij Amnesty niet onopgemerkt is gebleven. Bosgraaf: ‘’We zien een langzame trend richting het afschaffen van de doodstraf in Amerika, al zal het vermoedelijk nog jaren duren voordat het daadwerkelijk volledig is afgeschaft.’’

Amerika kiest 8 november tussen twee voorstanders van de doodstraf. Op federaal niveau zal er de komende tijd dus waarschijnlijk weinig veranderen omtrent dit onderwerp.